Những điểm nghẽn cần tháo gỡ để phát huy hiệu quả cảng Hòn La

Cảng Hòn La giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển, công nghiệp và logistics tại khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng của cảng, địa phương cần giải quyết đồng bộ những hạn chế về luồng hàng hải, giao thông kết nối, hạ tầng hậu cần và tiến độ triển khai các dự án liên quan.

Hạn chế về luồng hàng hải ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận tàu lớn

Một trong những điểm nghẽn quan trọng của cảng Hòn La là khả năng tiếp nhận tàu có trọng tải lớn. Theo thông tin được công bố ngày 14/10/2026, giai đoạn 1 của dự án Bến cảng tổng hợp quốc tế Hòn La đạt khoảng 85% tiến độ. Hai cầu cảng số 1 và số 2 đã hoàn thành xây dựng và được đưa vào khai thác tạm. Cảng đón chuyến tàu đầu tiên vào tháng 4/2026, hiện tiếp nhận tàu có trọng tải đến 10.000 DWT đầy tải.

Tuy nhiên, khả năng tiếp nhận tàu lớn hơn vẫn phụ thuộc vào việc nâng cấp luồng hàng hải Hòn La. Khi độ sâu luồng chưa đáp ứng yêu cầu, tàu trọng tải lớn có thể phải giảm tải hoặc không thể khai thác theo công suất thiết kế. Điều này ảnh hưởng đến sản lượng hàng hóa, chi phí vận chuyển và khả năng cạnh tranh của cảng so với các đầu mối trong khu vực.

Do đó, cần ưu tiên nghiên cứu phương án nâng cấp luồng hàng hải, bảo đảm điều kiện kỹ thuật và tổ chức khai thác phù hợp với quy mô phát triển cảng. Việc đầu tư cần gắn với nhu cầu thực tế của thị trường, khả năng tiếp nhận tàu và kế hoạch phát triển các bến cảng trong từng giai đoạn.

Hạ tầng giao thông kết nối cảng chưa hoàn thiện đồng bộ

Bên cạnh luồng hàng hải, giao thông kết nối từ cảng đến các khu công nghiệp và tuyến vận tải liên vùng cũng là vấn đề cần sớm tháo gỡ. Dự án xây dựng và nâng cấp tuyến đường ra cảng Hòn La có chiều dài khoảng 8,6 km, tổng mức đầu tư 300 tỷ đồng. Theo thông tin công bố ngày 14/10/2026, dự án đang thực hiện các thủ tục thiết kế bản vẽ thi công và giải phóng mặt bằng.

Nếu tuyến đường kết nối chưa hoàn thiện, hoạt động vận chuyển hàng hóa từ cảng đến cơ sở sản xuất, kho bãi và các tuyến giao thông chính có thể gặp khó khăn. Điều này làm tăng thời gian trung chuyển, chi phí vận tải và giảm hiệu quả khai thác hạ tầng cảng biển.

Để khắc phục, cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư và bố trí nguồn vốn phù hợp. Đồng thời, việc quy hoạch các tuyến đường kết nối cần gắn với nhu cầu vận tải hàng hóa, khả năng lưu thông của phương tiện tải trọng lớn và định hướng phát triển các khu công nghiệp trong Khu kinh tế Hòn La.

Tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng

Tiến độ triển khai các dự án hạ tầng phụ trợ có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác đồng bộ của cảng. Trong quá trình thực hiện, những vấn đề liên quan đến thủ tục đầu tư, thiết kế xây dựng, giải phóng mặt bằng và bố trí vốn cần được xử lý kịp thời để tránh kéo dài thời gian hoàn thành công trình.

Đối với khu vực Hòn La, việc phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và chủ đầu tư có vai trò quan trọng. Các đơn vị cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và phương án giải quyết đối với từng vướng mắc. Những thủ tục thuộc thẩm quyền cần được giải quyết đúng quy định, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc kéo dài không cần thiết.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra tiến độ thực hiện dự án và đánh giá năng lực của các nhà đầu tư. Đối với những dự án chậm tiến độ kéo dài, không đáp ứng yêu cầu hoặc thiếu năng lực triển khai, cần xem xét biện pháp xử lý phù hợp với quy định pháp luật. Đây là cơ sở để sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống hạ tầng.

Phát triển dịch vụ hậu cần và nguồn hàng ổn định cho cảng

Hạ tầng cảng biển chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng nguồn hàng ổn định và hệ thống dịch vụ logistics đủ năng lực. Nếu thiếu kho bãi, trung tâm phân phối, dịch vụ giao nhận và các tuyến vận tải kết nối, cảng sẽ khó khai thác hết công suất dù năng lực tiếp nhận tàu được cải thiện.

Khu kinh tế Hòn La có điều kiện phát triển các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất vật liệu, năng lượng và dịch vụ thương mại. Đây là cơ sở để hình thành nguồn hàng phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, việc thu hút doanh nghiệp sản xuất và logistics cần đi đôi với đầu tư hạ tầng kỹ thuật, quỹ đất công nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ.

Trong thời gian tới, cần tăng cường kết nối giữa cảng với các doanh nghiệp sản xuất trong khu kinh tế và khu vực lân cận. Đồng thời, địa phương nên thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp vận tải, hãng tàu và đơn vị giao nhận để mở rộng mạng lưới vận chuyển. Việc phát triển các dịch vụ kho vận, gom hàng và vận tải đa phương thức cũng sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho hoạt động khai thác cảng.

Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các dự án cảng biển

Ngoài Bến cảng tổng hợp quốc tế Hòn La, Bến cảng PTSC Hòn La cũng đang triển khai các hạng mục nâng cấp và mở rộng. Cầu cảng số 1 dự kiến được nâng cấp để tiếp nhận tàu trọng tải đến 60.000 DWT giảm tải, với công suất hơn 3 triệu tấn mỗi năm. Cầu cảng số 2 được khởi công từ tháng 5/2026 và dự kiến hoàn thành trong quý II/2027. Khi các hạng mục hoàn thành, tổng công suất khai thác của cảng dự kiến đạt khoảng 4 triệu tấn mỗi năm.

Việc phát triển đồng thời nhiều dự án tạo cơ hội nâng cao năng lực vận tải biển tại Hòn La. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu phối hợp về quy hoạch luồng tàu, giao thông kết nối, dịch vụ hậu cần và tổ chức khai thác. Nếu các hạng mục được đầu tư thiếu đồng bộ, hiệu quả tổng thể có thể không tương xứng với nguồn lực đã bỏ ra.

Vì vậy, cần xây dựng kế hoạch phát triển cảng biển theo hướng liên kết, xác định rõ chức năng của từng bến cảng và nhu cầu hàng hóa tương ứng. Việc phối hợp giữa các chủ đầu tư, cơ quan quản lý và doanh nghiệp khai thác sẽ giúp hạn chế đầu tư trùng lặp, tăng khả năng sử dụng chung hạ tầng và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Tạo nền tảng để cảng Hòn La phát huy vai trò trung tâm logistics khu vực

Để phát huy lợi thế của cảng Hòn La, việc tháo gỡ các điểm nghẽn cần được triển khai đồng thời, trong đó ưu tiên nâng cấp luồng hàng hải, hoàn thiện tuyến đường ra cảng và đẩy nhanh tiến độ các công trình phụ trợ. Song song với đầu tư hạ tầng, địa phương cần chú trọng thu hút nguồn hàng, phát triển dịch vụ hậu cần và tăng cường liên kết với các khu công nghiệp.

Khi các điều kiện này được cải thiện, cảng Hòn La sẽ có thêm cơ hội mở rộng thị trường vận tải, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực kết nối hàng hóa của khu vực. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Khu kinh tế Hòn La thu hút thêm các dự án công nghiệp, thương mại và dịch vụ, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế biển bền vững.